Câu chuyện thời sự đang nổi bật là việc Mỹ đánh Venezuela, bắt TT Maduro mang về Mỹ đưa ra tòa. Nhìn vào thực tế câu chuyện, đó chính là việc thế giới thực luôn luôn theo quy luật của kẻ mạnh, dù muốn hay không, dù nghe chói tai tới đâu. Tất cả mọi chuyện khác đều là khẩu hiệu chính trị rỗng tếch.
Nhìn dưới khía cạnh đó, dĩ nhiên việc làm của TT Trump đáng chê trách và lên án. Nhưng đó chỉ là cách nhìn phiếm diện.
Thực tế rắc rối hơn xa và thực tế giải thích và biện minh việc làm của Trump.
Những người có thành kiến chống Trump sẵn, đã lên tiếng sỉ vả, chửi bới Trump thật ồn ào. Đó là việc làm quá dễ, con nít tiểu học cũng chửi Trump được. Những tay du thủ du thực Cầu Ông Lãnh muốn chửi ai mà chả được? Mà chửi bới lăng nhăng chỉ thỏa mãn cái ấm ức, thích ghét cá nhân, để rồi chẳng đi đến đâu hết.
Bài này cố đi xa hơn chuyện thích ghét cá nhân để tìm hiểu sâu xa hơn.
TÓM LƯỢC DIỄN BIẾN
Tin từ Tòa Bạch Ốc, Mỹ đã chuẩn bị cho cuộc tấn công từ khá lâu:
- thành lập nhóm đặc biệt gồm có bộ trưởng Quốc Phòng Hegseth, Ngoại Trưởng Marco Rubio, Phó Chánh Văn Phòng Stephen Miller, Giám Đốc CIA John Ratcliff, và Tổng Tham Mưu Trưởng tướng Dan Caine; làm việc thường trực trong bí mật tuyệt đối từ mấy tháng nay;
- nghiên cứu địa hình địa thế, kể cả xây dinh TT Venezuela giả để tập trận; dinh của Maduro nằm trong căn cứ quân sự lớn nhất Venezuela, là căn cứ Fuerte Tiuna, bị Mỹ đánh bom phá tan nát;
- chuẩn bị trận đánh quy mô nếu cần với 2 hàng không mẫu hạm được di chuyển tới gần lãnh hải Venezuela, cùng với 150 máy bay phản lực chiến đấu gồm có F-35, F-22 và máy bay thả bom lớn B-1;
- cài nhân viên CIA vào toán cận vệ Maduro, báo cáo chi tiết về chương trình hàng ngày và nơi ăn ngủ của Maduro.
Cuộc tấn công mở màn khoảng 1g sáng, chỉ có đánh bom vài căn cứ quân sự lớn trong và gần thủ đô Caracas, rồi sau đó chừng nửa tá trực thăng thả lính Lực Lượng Đặc Biệt xuống thẳng dinh TT. Có vài chạm súng nhỏ tại dinh khiến một vài quân nhân LLĐB của Mỹ bị thương nhưng không ai chết; kéo dài khoảng 3 tiếng đồng hồ, từ khi máy bay đầu tiên của Mỹ cất cánh tới khi rút hết ra khỏi Caracas. Thật ra cuộc đột kích bắt Maduro kéo dài chưa tới một tiếng đồng hồ. TT Maduro và vợ bị bắt trong khi đang tìm đường chạy trốn xuống hầm trong dinh. Ông bị bắt lên trực thăng rồi chở thẳng ra chiến hạm USS Iowa, rồi chở máy bay đặc biệt tới một phi trường quân sự ở New York ngay tối thứ bảy. Được đưa thẳng vào một nhà tù ở Brooklyn. Sáng Thứ Hai bị đưa ngay ra tòa.
TT Trump tuyên bố Mỹ sẽ 'quản trị' Venezuela trong tạm thời, khi ổn định sẽ trao quyền lại cho một chính quyền hợp pháp Venezuela. Có tin lãnh tụ đối lập, bà Maria Corina Machado, lãnh tụ đối lập vừa lãnh giải Nobel Hoà Bình và ông Edmundo Gonzalez, người đắc cử tổng thống năm 2024 nhưng bị Maduro từ chối không nhường chức, bây giờ đang tị nạn chính trị tại Tây Ban Nha, có thể sẽ lãnh đạo tân chính phủ, ít nhất trong thời gian chuyển tiếp.
Tương lai chính trị của Venezuela mù mịt, chưa ai thấy gì khi Trump chỉ bắt TT Maduro, ngoài ra, bà phó TT và toàn thể nội các, các tướng lãnh, các lãnh đạo chính trị không ai bị đụng tới. Bà Phó TT đã tuyên thệ nhậm chức 'quyền TT' -Acting President. Và bà này ngay sau đó, đã tuyên bố muốn hợp tác chặt chẽ với TT Trump.
Phản ứng của thế giới và dân Venezuela
Thế giới thiên tả, đặc biệt là Trung Cộng, Nga, Cuba, Iran, Colombia,... đã rầm rộ lên án Trump, trong khi Argentine hoan nghênh hết mình. Khối Tây Âu có vẻ thận trọng hơn, không hoan nghênh cũng không công kích, mà kêu gọi thảo luận dù quá muộn.
Dân Venezuela đổ xô xuống đường cám ơn Mỹ. Trong khi đó, dân Venezuela khắp thế giới cũng ào ạt ăn mừng, tung hô cám ơn Trump tại Miami, Chile, Peru, Ecuador và Tây Ban Nha.
CNN dĩ nhiên không loan những tin ăn mừng này, mà chỉ cho coi phỏng vấn một vài dân Caracas tỏ ý lo lắng không biết tương lai ra sao.
Phản ứng của đám vẹt tị nạn khỏi cần bàn thêm, bất cứ việc gì Trump làm hay không làm, nói hay không nói, cũng vẫn có lý do để chửi. Đám vẹt bây giờ có la ó gì thì cũng như không, thiên hạ đã quá quen với cái thói chửi lung tung, không bao giờ ngừng, bất cần biết về chuyện gì. Chửi riết hóa nhàm.
TRƯỚC MẮT
TT Trump cho biết Mỹ sẽ 'tạm thời quản trị' Venezuela. Không ai biết nghĩa là gì, bao lâu,... Ngay trước mắt, TT Trump có rất nhiều việc phải làm, tối thiểu là:
- tìm chính quyền thân thiện với Mỹ để lãnh đạo Venezuela, có thể qua bầu cử TT đặc biệt; sẽ phải truy lùng và quyết định số phận của các tay sai, phụ tá quan trọng nhất của Maduro, cũng như của cả triệu quân và cán bộ đảng của Maduro;
- truy lùng và tiêu diệt các băng đảng ma túy, cùng với tất cả cơ sở sản xuất ma túy; đây là thông điệp rất lớn cho những xứ của băng đảng ma túy như Mexico và nhất là anh hàng xóm Colombia, cũng là ổ ma túy lớn nhất thế giới, quê hương của băng đảng Medellin và cố trùm ma túy Pablo Escobar; TT thiên tả Colombia đã là người đầu tiên lên tiếng công kích Trump, hiển nhiên chưa học được bài học của Maduro, lo thân trước đi ông ơi;
- nghiên cứu pháp lý xem làm sao trả lại tài sản các công ty Mỹ bị Hugo Chávez và Nicolas Maduro quốc hữu hóa chiếm lấy từ mấy chục năm qua, trong đó có nhiều hãng khai thác dầu và các xưởng lắp ráp xe hơi của Ford và GM;
- kiểm soát ngay các giếng dầu và kho dầu, phục hoạt việc sản xuất dầu để giảm giá dầu thế giới; kho dự trữ của Venezuela được ước lượng có trên 300 tỷ thùng dầu thô, lớn nhất thế giới.
TẠI SAO TRUMP ĐÁNH VENEZUELA
Việc TT Trump ra tay không gây ngạc nhiên cho ai hết. Ông đã nói và làm nhiều việc rõ ràng cho cả thế giới thấy từ mấy tháng trước, là ông sẽ có biện pháp mạnh chống Venezuela. Câu hỏi đầu tiên: tại sao lại chống Venezuela.
Lý do gần
Trong thời gian gần đây, mấy tháng qua, TT Trump đã liên tục tố cáo Venezuela là xuất xứ của đủ loại ma túy vào Mỹ, giết thanh niên Mỹ. Ông đã ra lệnh đánh chìm cả chục tàu 'đánh cá' giả, chở ma tuý vào Mỹ. Việc các tàu mạo danh đánh cá chở ma tuý vào Mỹ chẳng có gì mới lạ, đã xẩy ra từ cả mấy chục năm nay, nhưng tất cả các TT Mỹ đều bó tay không biết phải làm gì. Chỉ có Trump mới dám ra tay thẳng thừng.
Đánh đắm tàu lẻ tẻ là chuyện nhỏ. Chặn ma tuý ngay từ gốc chính là biện pháp hữu hiệu nhất.
Lý do xa
Nhiều con vẹt hô hoán Trump đánh Venezuela vì muốn cưỡng chiếm kho dâu hỏa lớn nhất thế giới. TT Trump cũng từng kêu gọi các công ty dầu hỏa Mỹ vào khai thác dầu, giúp phục hồi kỹ nghệ khai thác dầu, đã bị quản trị sai lầm -mismanaged- nghiêm trọng khiến số lượng dầu thô sản xuất đã giảm mạnh tại Venezuela.
Tuy nhiên, theo CNN, kêu gọi thì dễ làm được hay không là chuyện khác. CNN cho là kỹ nghệ khai thác dầu của Venezuela chẳng những chậm tiến, lạc hậu, lại còn bị bỏ bê, muốn khai thác quy mô lại, sẽ phải tốn bạc tỷ đô và nhiều năm để tân trang lại. Dầu thô của Venezuela cũng là loại dầu xấu, cần lọc nhiều và khó khăn, rất tốn tiền. Chưa ai biết các đại công ty dầu hỏa Mỹ có chấp nhận chi tiêu lớn lâu dài như vậy hay không.
Do đó, phải nói khai thác dầu không phải lý do Trump muốn bắt Maduro.
Lý do xa quan trọng hơn gấp bội, có thể là nguyên nhân chính: Venezuela nằm trong sân sau của Mỹ, trong khi Maduro lại dám cả gan mang Venezuela 'tặng' cho Trung Cộng (TC cho Venezuela vay 60 tỷ đô; 80% dầu của Venezuela được xuất cảng qua Trung Cộng trong khi TC 'viện trợ' bạc trăm tỷ vào hạ tầng cơ sở, kỹ nghệ cao -hightech- và quân dụng như máy truyền tin, radar, vệ tinh gián điệp...; TC có khoảng 600.000 chuyên gia và cố vấn làm việc tại Venezuela). Đây là đe dọa an ninh quốc gia trầm trọng, quá trầm trọng Mỹ không thể chấp nhận được vì sự sống còn của cả nước, chứ không còn là đe dọa giới thanh niên Mỹ.
Vấn đề là Venezuela đã hiển nhiên và lộ liễu trở thành bàn đạp để Trung Cộng diệt Mỹ. Nghĩa là Trung Cộng đã 'gián tiếp' xâm lăng Mỹ qua tay Maduro từ lâu nay rồi. Trong tương lai, có thể không phải là chuyện quân đội nhân dân Tầu cộng chiếm Washington DC, nhưng nguy hiểm không kém là Venezuela có nguy cơ trở thành bàn đạp cho TC chiếm hết cả nam và trung Mỹ, bao vây Mỹ trong khi tuôn ma túy vào giết dân Mỹ, và tuôn tuyên truyền xã nghĩa tẩy não dân Mỹ.
Nếu muốn chặn ma túy, tại sao không đánh Colombia là ổ ma tuý lớn nhất thế giới. Nếu muốn dầu hỏa, Mỹ dư thừa, còn nhiều giếng dầu chưa khai thác, không cần tốn bạc tỷ để phục hồi sản xuất dầu Venezuela. Nếu muốn đánh cộng sản, sao không đánh Cuba sát nách? Thực tế, Trump bắt Maduro là bắt tên lính tiên phong của Trung Cộng không hơn không kém.
TT Trump là tổng thống của hòa bình, đã làm trung gian hóa giải nhiều xung khắc trên thế giới, hòa giải nhiều chiến tranh, nhưng tổng thống của hòa bình không cùng nghĩa với tổng thống của hèn yếu, nhu nhược, nhìn con tầu Mỹ đang chìm mà không biết phải làm gì ngoài ngồi khóc hay than trời. Nhìn vào việc Trump đánh bom phá các nhà máy nguyên tử Iran thì thấy rõ. Cái sai lầm của Maduro chính là tính kiêu ngạo tự mãn, coi thường Trump mà không hiểu gì về Trump. Trump KHÔNG phải là Biden.
TƯƠNG LAI NHỮNG NGÀY TỚI
Dĩ nhiên là việc làm mạnh này của TT Trump sẽ có hậu quả lớn. Ngay bây giờ còn quá sớm, kẻ này dĩ nhiên không đủ khả năng làm thầy bói tiên đoán hết. Nhưng ta có thể dự đoán tương lai gần và tương lai xa.
Tương lai gần
Ngay sáng Thứ Bảy, vài tiếng đồng hồ sau khi bắt Maduro, TT Trump đã mở họp báo nói chuyện. Ông cho biết trong nhất thời, Mỹ sẽ đảm trách việc quản trị -"run"- cả nước, nghĩa là sẽ trực tiếp nắm quyền, cho tới khi Mỹ thấy có thể trao quyền lại cho một chính quyền Venezuela. Dĩ nhiên, chưa ai biết chi tiết gì khác nên chẳng ai biết Mỹ sẽ làm gì trong những ngày tới, cũng chẳng biết khi nào sẽ chuyển quyền, cho ai, và bằng cách nào.
Bà quyền TT Venezuela Delcy Rodriguez đã tuyên bố muốn hợp tác chặt chẽ với Trump trong những ngày tới.
Tương lai xa
Dĩ nhiên, tương lai xa còn khó biết hơn. Nhưng đại để, Mỹ đã chặn ngang âm mưu của Trung Cộng muốn thâm nhập Mỹ qua 'cửa sau', chiếm kho dự trữ dầu lớn nhất nhì của thế giới, và bành trướng ảnh hưởng lên trung và nam Mỹ.
Dĩ nhiên không kém là thế giới sẽ la hoảng, sỉ vả Trump mệt nghỉ, nhưng Trump là người chỉ biết nước Mỹ, quyền lợi Mỹ và sống còn của dân Mỹ, chưa bao giờ sợ dư luận thế giới. Trump có trách nhiệm với nước và dân Mỹ, không có trách nhiệm với dư luận thế giới. Không khác gì trước đây, TT Bush cha đánh Panama và bắt TT Noriega về nhốt tù ở Mỹ tới khi ông chết già trong tù.
Thông điệp của TT Bush cha cũng như TT Trump: gây hại cho Mỹ có cái giá rất đắt phải trả. Thế giới tất nhiên sẽ có phản ứng bất lợi, nhưng về lâu về dài thì cũng thành chuyện... nước chảy qua cầu.
Nhưng với xứ Mỹ, hậu quả gần là chặn được nguồn cung cấp ma túy giết dân Mỹ, trong khi hậu quả xa là chặn, đóng cổng không cho TC, kẻ thù sinh tử, chiếm bàn đạp ngay ngõ sau nhà.
CÓ CHÍNH DANH KHÔNG?
Nói chung, thực tế chính trị thế giới, nói chuyện chính danh hay không là dành cho các chính khách salon ngồi bàn chính chị chính em qua ly cognac.
Khi Putin đánh Ukraine, hiển nhiên đó là chuyện không chính danh. Thế nhưng khi NATO -Tây Âu và Mỹ- can thiệp, giúp quân viện cho Ukraine đánh lại Nga thì có chính danh không? Lấy lý do gì can thiệp? Khi Congo đánh nhau với Rwanda, sao không thấy xứ nào can thiệp quân viện cho bên nào, mà chỉ thấy thế giới khoanh tay đứng nhìn?
Ukraine không phải là thành viên của Liên Âu cũng chẳng liên hệ gì với NATO, Liên Âu và NATO lấy quyền gì hay tư cách gì can thiệp, chống Nga và tiếp tay Ukraine? NATO can thiệp theo lời yêu cầu của TT Ukraine? Xin lỗi Zelensky mãn nhiệm từ lâu rồi, nhưng viện lý do chiến tranh, không cho tổ chức bầu cử lại, tự phong mình làm TT muôn năm cho tới khi hết chiến tranh, nghĩa là hiện nay chỉ là TT tiếm danh.
Thực tế chính trị quốc tế chỉ là vấn đề bảo vệ quyền lợi chính xứ mình. Liên Âu can thiệp giúp Ukraine là để tự bao vệ chính mình trước khi quá muộn.
Nhìn dưới khía cạnh đó thì việc Mỹ đánh Venezuela, bắt TT, là chuyện hết sức chính danh vì đó là bảo vệ nước và dân Mỹ. Chính danh vì Maduro đã 'đánh' Mỹ trước, không đánh bằng cách tung quân đội qua chiếm Mỹ, nhưng đánh bằng cách tuôn ma túy vào giết cả vạn, cả triệu thanh niên Mỹ. Cả mấy chục năm nay, các TT Mỹ đã bó tay không biết hay không dám làm bất cứ gì để cản, để bảo vệ nước và bảo vệ mạng sống của thanh niên Mỹ.
Muốn trả lời câu hỏi "ai cho Trump quyền đánh Venezuela?", chỉ cần hỏi lại "ai cho Venezuela quyền tuôn ma túy vào giết dân Mỹ?" và "ai cho TT Mỹ quyền khoanh tay ngồi nhìn thanh niên Mỹ chết?". Trước khi bào chữa cho Venezuela, cần hỏi thêm "tại sao một ngày trước khi bị bắt, Maduro công khai lên tiếng đề nghị thảo luận/điều đình với Trump về việc cản ma túy vào Mỹ". Nếu Maduro không dính dáng gì hay nếu Venezuela không tuôn ma túy vào Mỹ thì sao lại đề nghị điều đình?
Tại sao Mỹ dám bắt một nguyên thủ quốc gia khác? Thứ nhất nếu quốc gia đó đã cố tình gây hại cho Mỹ, thì Mỹ có quyền tự vệ. Thứ nhì Maduro là tổng thông KHÔNG chính danh. Năm 2024, Venezuela bầu TT, ứng cử viên bảo thủ Edmundo Gonzalez đắc cử. Đương kim TT khi đó, Maduro, bác bỏ kết quả bầu cử, không nhường ghế, tiếp tục làm TT, ra lệnh truy nã Gonzalez khiến ông này phải trốn qua Tây Ban Nha tị nạn chính Trị. Mỹ và tất cả Liên Âu nhìn nhận ông Gonzalez là TT chính danh, Maduro là độc tài mạo danh nhưng được các xứ thiên tả nhìn nhận như Nga, Trung Cộng, Cuba, Iran,... Mỹ bắt Maduro không phải là bắt tổng thống Venezuela, mà là bắt một tên trùm ma túy, chiếm giữ ghế TT bất hợp pháp, lại còn là tay sai của Trung Cộng, hiện là đối thủ chính của Trump.
TT Trump tuyên thệ bảo vệ nước và dân Mỹ, trong đó cũng có trách nhiệm bảo vệ Mỹ chống mà túy tràn vào giết dân Mỹ. Với luật và Hiến Pháp Mỹ, tội của Maduro cũng đã được một tòa án New York xác nhận và ra lệnh truy nã rồi.
Việc đánh Venezuela bắt Maduro, theo GS luật Jonathan Turley, cũng chính danh, hợp pháp mà không cần quốc hội cho phép, vì Maduro đã bị một tòa Mỹ kết án về tội buôn ma túy vào Mỹ, theo đúng luật Mỹ và luật quốc tế, có thể bị Mỹ truy lùng và bắt bất cứ đâu trên thế giới. Mỹ và thế giới đã thấy tiền lệ khi TT Bush cha đánh Panama và bắt TT Noriega.
Thật ra, câu trả lời ý nghĩa nhất: dân Venezuela cho phép Trump đánh và bắt Maduro khi cả vạn dân Venezuela trốn chạy Maduro khắp thế giới và ngay cả tại Caracas, đã ào ạt xuống đường ăn mừng và cám ơn Trump.
Cái sai lầm lớn nhất của Maduro, của các giáo chủ Iran,... là đã không hiểu gì về Trump, coi thường Trump quá mức. Dù muốn hay không, cũng phải nhìn nhận chưa có một tổng thống nào cứng cựa, bảo vệ xứ Mỹ này mạnh bằng Trump.
Mỹ có là đế quốc xâm lược không?
Khi TT Bush cha đánh Panama bắt Noriega, cũng đã bị sỉ vả là đế quốc xâm lược. Cuộc chiến kéo dài hơn cả tháng, cả trăm quân nhân Mỹ và Panama, cùng với cả trăm dân thường Panama bị chết vì có chiến tranh thật dù không có quốc hội cho phép. Thế giới ồn ào lên án, kể cả Liên Hiệp Quốc. Nhưng sau đó Mỹ rút hết quân về, Panama không bị mất một thước đất nào, vẫn giữ đầy đủ chủ quyền từ đó tới nay, và Panama chấm dứt vĩnh viễn là kho xuất phát ma túy vào Mỹ. Bây giờ cũng không khác. Mỹ là xứ đặc biệt, không bao giờ có tham vọng đế quốc đi chiếm đất hay tài nguyên xứ khác.
CÓ CẦN QUỐC HỘI CHO PHÉP KHÔNG?
Theo chính quyền Trump, đây không phải là chiến tranh hiểu theo nghĩa mang quân vào đánh hay chiếm xứ khác, mà là việc bắt một tội nhân đã bị tòa Mỹ kết án, do đó không cần quốc hội cho phép. Việc đánh bom căn cứ quân sự chung quanh là cần thiết để bảo vệ trực thăng tới bắt Maduro. Tất cả kéo dài vài tiếng đồng hồ, bây giờ không có một quân nhân Mỹ nào ở Venezuela, và chính quyền nằm dưới tay bà phó TT Delcy Rodriguez. TT Trump có nói Mỹ sẽ tạm thời 'quản trị' -run- Venezuela, nhưng chưa ai thấy chuyện gì hết.
Được hỏi về việc có xin phép quốc hội trước không, TT Trump đã cười lớn, nói "báo cho quốc hội biết thì tin sẽ bị xì ra cho Maduro ngay, làm sao bắt được Maduro?"
Năm xưa TT Bush đánh Panama cũng chẳng cần xin phép quốc hội.
